السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )

550

مصنفات مير داماد

( 11 ) باب در عرض كوكب چون خواهيم كه عرض كوكب بدانيم نخست كوكب را بر دايرهء نصف النهار نهيم وببينيم كه بر چند درجه افتاده است از دايرهء نصف النهار وآنجاى كه نشان كنيم از دايرهء فلك البروج تا آنجا خداست كه آن‌قدر عرض كوكب باشد . ( 12 ) باب در بعد كوكب چون خواهيم كه بعد كوكب بدانيم نخست كوكب را بر دايرهء نصف النهار آورديم وبر دايره نصف النهار نشان كنيم وبس نگاه كنيم تا از دايرهء معدل النهار تا آنجايى كه كوكب باشد چند درجه باشد آن‌قدر بعد كوكب باشد . ( 13 ) باب در سعت مشرق آفتاب چون خواهيم كه سعت مشرق آفتاب بدانيم نخست آن درج كه آفتاب در وى باشد بر دايرهء أفق نهيم ودر آن عرض كه باشيم وبر دايرهء أفق نشان كنيم آنجا كه مطلع آن درج باشد واز آنجاى كه به اوّل حمل تا اوّل ميزان بشماريم از دايرهء أفق چندان درج كه يافته باشيم سعت مشرق آن درج باشد . ( 14 ) باب در معرفت سعت مشرق كوكب چون خواهيم كه سعت مشرق كوكب بدانيم نخست كره را بر عرض آن شهر كه خواهيم ببايد بست وبعد از آن كوكب را بر أفق مشرق آورد تا در كدام درجه افتاده باشد از دايرهء أفق وآنجاى كه نشان كنيم واز آنجاى كه با مطلع اوّل حمد ميزان ببينيم كه چند است آن‌قدر كه يابيم سعت مشرق كوكب باشد در آن عرض . ( 15 ) باب در تعديل النهار آفتاب چون خواهيم كه تعديل النهار بدانيم نخست آن درج كه خواهيم بر دايرهء أفق نهيم ونگاه كنيم تا از دايرهء معدل النهار كدام درجه است بر دايرهء أفق باشد ونشان كند وبعد از آن بر دايرهء نصف النهار آورد ونگاه كند كه چند درجه از دايرهء معدل النهار دايرهء نصف النهار آمده است ونشان كند وكم از پيش برود آنچه بماند تعديل النهار آن برج باشد .